حوزه کوئست «مرجع پاسخ به سوالات درسی طلاب»

امروز: 29 مرداد 1397
...
نمایش سوال و پاسخ
موضوع: نحو
چرا فعل «قال» در آیه شریفه «وَقَالَ نِسْوَةٌ فِي الْمَدِينَةِ» بصورت مذکر آمده است و حال آنکه می بایست بصورت مونث آورده می شد چرا که فاعل آن یعنی «نسوة» مونث است؟
در کتب نحوی گفته شده است هرگاه فاعل، مونث غیر حقیقی باشد یا اسم جمع باشد و یا جمع مکسر باشد آنگاه جایز است فعل بصورت مذکر یا مونث آورده شود. حال در آیه مزبور کلمه «نسوة» یا به اعتبار اینکه اسم جمع است و یا جمع مکسر است (بنا بر اختلافی که وجود دارد) لذا جایز است که فعل آن بصورت مونث یا مذکر آورده شود در نتیجه اگر بصورت مونث آورده شود کلمه «جماعة» در تقدیر است و اگر بصورت مذکر آورده شود کلمه «جمع» در تقدیر است. جناب ابن مالک در کتاب الفیه نیز متذکر این نکته شده است:
وَالتَّاءُ مَعْ جَمْعٍ سِوَى السَّالِمِ مِنْ ... مُذَكَّرٍ كَالتَّاءِ مَعْ إِحْدَى اللَّبِنْ