حوزه کوئست «مرجع پاسخ به سوالات درسی طلاب»

امروز: 31 تیر 1397
...
نمایش سوال و پاسخ
موضوع: نحو
چرا در آیه ۱۰ سوره فتح « ومن اوفی بما عاهد عَلَیهُ الله » چرا «علیهُ» آمده و «علیهِ» نیامده؟
از میان ده قرائت معروف، این قراء : «قالون عن نافع - ابن وردان عن أبي جعفر و ابن جماز عن أبي جعفر  - البزي عن ابن كثير و قنبل عن ابن كثير  - دوري أبي عمرو و شعبة عن عاصم  -  السوسي عن أبي عمرو  - هشام عن ابن عامر و ابن ذكوان عن ابن عامر  - رويس عن يعقوب الحضرمي و روح عن يعقوب الحضرمي  - ورش عن نافع  - خلف عن حمزة و خلاد عن حمزة و أبو الحارث عن الكسائي و الدوري عن الكسائي و إسحاق الوراق عن خلف البزار و إدريس الحداد عن خلف البزار» این آیه شریفه را به کسر خوانده اند و صرفا قرائت «حفص عن عاصم» به ضمه خوانده است. 
اصل در ضمیر هاء، ضمیر منفصل «هُو» می باشد که مضموم می باشد، مانند: «لَهُ، مِنهُ و ...» اما هرگاه مجاور «یاء ساکن» یا «کسره» قرار بگیرد، به جهت مجانست با آنها، به کسر خوانده می شود، لذا به جهت همین تجانس، اکثر قراء به کسر خوانده اند، اما جناب حفص از عام به جهت مراعات اصل آن را به ضم خوانده است، کما اینکه در  [وَ مَا أَنْسَانِيهُ إِلَّا الشَّيْطَانُ ](الكهف: 63) نیز این چنین آمده است، در این آیه شریفه نیز جناب حفص به ضم خوانده است بخلاف سایر قراء که به کسر خوانده اند.
لذا قرائت جناب حفص از عاضم، به جهت مراعات اصل می باشد و سایر قرائات به جهت رعایت تجانس می باشد.